ponedjeljak, 5. listopada 2020.

Dragan Uzelac | Dragan Uzelac | Blues history: Fleetwood mac (1967.-1970.) (Treći dio)


Green in blue – something inside of me

    U trenutku kad je Ostrvo bilo zatečeno i zasenjeno blues boomom i njegovim predvodnicima, bendom Fleetwood mac, usmerenje nepredvidivog i čudesnog Petera Greena počinje lagano da se udaljava od čistog bluesa. Već u januaru 1969. godine objavljen je Greenov iznenađujući hit singl – kontemplativni instrumental Albatross, miljama dalek od greenovskog magičnog blues dodira. A onda, da čudo bude još veće, u aprilu 1969. izlazi novi Greenov singl, vanvremenski setni pop klasik Man of the world, čudo melodičnosti, lirike, kosmičke tuge i iskonske lepote. Priča o Greenovim epskim klasičnim singlovima upotpunjena je u septembru 1969. ekstra hitom Oh well(dovoljno riffična za sve ukuse), kao i naredne, opraštajne godine magičnom pesmom Green manalishi...
Njegovi problemi sa drogama, pre svega halucinogenom LSD i potonjom šizofrenijom( kao posledicom konzumiranja istog)  sve više su izbijali na površinu... Početkom 1970. godine usledila je kulminacija drame( naročito, kako priča kaže, nakon predoziranja Greena LSD-om u Minhenu i njegove zlokobne veze sa jednim tamošnjim religioznim kultom unutar jedne od mnogobrojnih hipi komuna tog čudesnog vremena, tokom evropske turneje benda) kada je u jednom momentu bukvalno nestao na nekoliko dana, nakon kojih je doživeo duhovni slom i totalnu transformaciju ličnosti( prijatelji tvrde da nakon tog zlokobnog događaja više nikad nije bio onaj isti magični i kreativni Peter Green), nešto poput sloma koji se desio legendi Pink Floyda – Sydy Barrettu, takođe od LSD-a, dve godine ranije... Naravno, pomenuti kvazi-religiozni kult Peter Green nije interesovao i fascinirao kao veliki umetnik i čovek, već neko ko je bio veoma popularan u to vreme i još važnije od svega imao veliku količinu novca... Čisto perfidno koristoljublje kulta, komune, i Grinova psihička kriza koja ga je povukla ka njima u želji za promenom postali su u tom momentu kobna kombinacija – Grin se naprosto slomio( kao potom i Jeremy Spencer, koji se kasnije takođe priključio jednoj od američkih kvazihrišćanskih sekti(Children of God) napustivši svet muzike i pređašnji život).
... Nakon objavljivanja Albatrossa i velike slave koju im je taj hit doneo, Peter Green se neuspešno borio sa posledicama uspeha. Idealista u duši, romantičar po vokaciji, bluesman po opredeljenju, ekstremno senzitivan u sagledavanju stvarnosti, vremenom nije izdržao... Zla kob stare rokenrol priče o usponu, uspehu, a potom i naglom padu slomila je ubrzo i Petera Greena... Sjaj još jednog rock and roll ili pak blues dijamanta ubrzo se ugasio – jednako naglo i neočekivano kako je i zasjao sredinom šezdesetih godina...

Need someone's hand to lead me through the night
I need someone's arms to hold and squeeze me tight
Now, when the night begins, whoa, I'm at an end
Because I need your love so bad

I need some lips to feel next to mine
Need someone to stand up, to stand up and tell me when I'm lyin'
And when the lights are low, and it's time to go
That's when I need your love so bad

So why don't you give it up, baby and bring it home to me
Or write it on a piece of paper, woman, so it can be read to me
Tell me that you love me, and stop drivin' me mad
Whoa, because I, I need your love so bad

Need a soft voice, just to talk to me at night
Don't want you to worry, baby
I know we can make everything all right
Listen to my plea, baby, come on bring it to me
'Cause I need, your love so bad
Baby, I need, I need, woman, I need your love so bad
    Ipak, pre nego što su stvari krenule u nekom drugom, komercijalnijem i nepredvidljivijem pravcu po Greena i bend FM, u vreme izlaska netipičnog Greenovog singla Albatross, januara 1969. godine, grupa Fleetwood mac odlazi put Amerike( kolevke bluesa) i u Čikagu, jednom od ključnih središta američkog bluza, urbanog bluza( njegovim slavnim Chess, blues studijima) snima još jedan klasični, dvostruki blues album Fleetwood mac in Chicago( Blues jam at Chess)( album je objavljen 5. decembra 1969., od pomenutih, ranije te godine realizovanih session snimaka)sa veteranima američke blues scene... Na albumu su se našle i dve Kirwanove pesme, ’’Talk With You“ ’’Like It This Way“...
... Bili su tu slavni Willie Dixon(bass), Big Walter Horton(harmonica, vocals), David Honeyboy Edwards (guitar, vocals ), J.T.Brown(tenor saxophone, vocals), Otis Spann (piano,vocals), S.P. Leary (drums) i Buddy Guy(guitar), sve same epske blues veličine, okupljene na izvanrednoj izdavačkoj blues etiketi – Blue horizon.
    Uronjen u blues tradiciju, propušten kroz FM moćni kreativni filter i osenčen esencijom američkih blues legendi, ovaj album isijava bit blues korena – samo za odabrane: srcem, dobrotom, sluhom i dušom... Bilo da vas ponese zvuk South Indiane( by Walter Horton), legendarna Everyday i have the blues( by Memphis Slim) oslikana vokalom Jeremy Spencera, neizrecivi bol unutrašnje snage i lepote Last night (by Little Walter Jacobs) koja se uzdiže iznad svih slabosti, prolaznosti i pitanja bez odgovora, postajući melemom za svakog ko ume da oseti, prenese i uzvisi se lepotom postojanja i patnje, bilo da  džemujete u Red hot jam(Green) fazonu, putujete lagano ka beskrajima neizrecivog poput World’s in a tangle( by Jimmy Rogers) nošeni vokalom Dannyja Kirwana, ponirete melanholijom do same srži vlastitog bića kroz Someday soon baby( by Otis Spann, jedna od legendi besmrtnog Muddy Waters benda) ili inspirativni Hungry country girl, klizeći, otužni I held my baby last night( by Elmore James, u prepevu Jeremy Spencera), standardni blues roots - I got the blues( by Walter Horton) ili Black jack blues( by J.T.Brown), melanholičnu esenciju sveta zla, laži i uzdizanja na poniženju drugih, put vas vodi u samu srž jedne vanvremenske muzike i načina života... Moć duše, ljubavi, patnje i bluesa, filtrirani kroz bit gitare, glasa i usne harmonike koji diraju dušu u Madison blues( by Elmore James), Sugar mama( by Howlin’Wolf, u verziji Petera Greena), I need your love( by Walter Horton), Ooh baby( by Howlin’ Wolf), I can’t hold out( by Elmore James, čiji duh kao da se sve vreme smeši grupi Fleetwood mac i njihovoj čudesnoj blues misiji, odiseji), Rockin’ boogie Jeremy Spencera ili bilo kojoj drugoj FM zvučnoj magiji ostaju na albumu FM in Chicago kao neizbrisivi otisci duše kojoj možete verovati, ostaju kao pozdrav prijatelja koji vas nikada neće izneveriti...

I can't help about the shape I'm in
I can't sing, I ain't pretty and my legs are thin
But don't ask me what I think of you
I might not give the answer that you want me to

Oh well

Now, when I talked to God I knew he'd understand
He said, "Stick by my side and I'll be your guiding hand
But don't ask me what I think of you
I might not give the answer that you want me to"

Oh well
    Album Then play on predstavljao je opraštajni Greenov pozdrav tadašnjem uzavrelom svetu muzike, bluesa i FM magije kojom ih je obojio prethodnih nekoliko godina. On još jednom donosi jedinstven FM ugođaj, ovaj put oličen u čvrstoći standarda poput Oh well ili Rattlesnake shake... U svakom slučaju ne tako moćan album kao njegovi kultni prethodnici ili pak kao nizovi singlova i nezaobilaznih FM blues standarda poput Need your love so bad, The Big boat, The Sun is shining, Something inside of me ili Just the blues, kojih se nebi mogli postideti ni najveće legende blues scene u poslednjih vek i po, Then play on još jedan je moćan odsjaj čoveka tako jedinstvenog, kreativnog, virtuoznog i u svakom pogledu( pre svega duhovnom i umetničkom) veoma (nad)moćnog u svetu muzike... Kirwanove umetničke veštine dodatno su došle do izražaja upravo na ovom albumu, snimljenom u Kingsway Studios u Londonu, Holborn. Green je prethodno rekao Kirwanu kad se pridružio bendu da će biti odgovoran za polovinu sledećeg albuma, a tekstovi pesama i glavni vokal podeljeni su gotovo podjednako između Kirwana i Greena. Jeremy Spencer nije svirao gitaru niti pevao na albumu, a Kirwan je imao značajnu ulogu u snimanju. Sastavio je sedam od 14 pesama...
    U maju 1970. godine, zaveden duhovnom sumnjom u sebe i svet koji ga je do tada okruživao( pre svega materijalističku komponentu muzike kao industrije, bezdušnog sveta interesa, koristoljublja i pohlepe) koju je izazvao pre svega njegov sve veći interes za religiju, Green najavljuje odluku da napušta Fleeetwood mac i da se povlači iz muzičke industrije. Jedan od bitnih razloga ovog naglog povlačenja, a potom i totalnog nestanka sa scene narednih godina krio se i u Grinovom psihičkom obolenju – šizofreniji, koja je opet bila posledicom jednog burnog, autodestruktivnog i eksperimentalnog vremena kada su droge, poput zlokobnog halucinogena LSD, odnele sa sobom nepovratno u ponore katatonije, paranoje, deluzije i zatamnjene svesti mnoge mlade, kreativne i hrabre ljude poput Syda Barretta... Singl Green Manalishi, objavljen je 15. maja 1970., neposredno nakon Greenove najave da odlazi označio je kraj jedne ere i kraj blues storije benda FM...  Zanimljiva je priča vezana za nastanak i samo značenje ove čudesne Grinove pesme( vezane po nekim tumačenjima za kult obožavanja novca koji je Grin sa gnušanjem odbijao, videvši u novcu simbol samog đavola i insistirajući da kolege iz benda i on zarađeni novac daju u dobrotvorne svrhe)...

Sad, kad dan krene u san Now, when the day goes to sleep

I puni mjesec izgleda And the full moon looks

Noć je toliko crna da mrak kuha
The night is so black that the darkness cooks
Ne dolazite li puzajući okolo
Don't you come creepin' around

Natjera me da radim stvari koje ne želim raditiMakin' me do things I don't wanna do
Ne mogu vjerovati da ti toliko trebaš moju ljubav
Can't believe that you need my love so bad

Dođi šunjati se pokušavajući me izluditi Come sneakin' around tryin' to drive me mad

Uključio sam se u moje snove
Bustin' in on my dreams

Neka me vide stvari koje ne želim vidjeti
Makin' me see things I don't wanna see
Jer ti si Green Manalishi s dva zupčana kruna
'Cause you're da Green Manalishi with the two prong crown

Sve moje probne radnje su gore, sva tvoja dovođenja su u paduAll my tryin' is up, all your bringin' is down
Samo uzmi svoju ljubav, a onda proklizavam
Just takin' my love then slippin' away

Ostavite me ovdje samo pokušavajući da vas ne pratim
Leavin' me here just tryin' to keep from followin'
 you

... Po mnogim tumačenjima numera Green Manalishi bila je ključna za tadašnju Grinovu umetničku i duhovnu transformaciju, sukob sa ostatkom ekipe i želju da napusti bend( pored nesumnjivih uticaja koji je izvršio LSD, a koji su se pored psihičke transformacije ogledali i u Grinovoj fizičkoj, vizuelnoj transformaciji - puštanju brade, kao i napadnom  nošenju mantije i ogromnog krsta iz dubokih religioznih pobuda potaknutih dejstvom halucinogena na svest), uvevši ga u čudesnu mentalnu fazu borbe sa slavom, novcem i postupnim duševnim šizofrenim oboljenjem( jedan od prijatelja koji su bili uz njega u tim trenucima, priseća se epizode kada je sa Grinom stajao satima u jednom vrtu, a da on pritom nije progovorio ni reč). Pored tumačenja da je pomenuta, ključna i zloslutna Grinova pesma nastala kao proizvod depresivnih stanja pod uticajem konzumiranja određenih narkotika, sam Piter Grin je jednom prilikom objasnio da je ovu kompoziciju napisao posle sna izazvanog drogom, u kojem ga je posetio zeleni pas koji je lajao na njega. Kako je shvatio, pas je bio oličenje novca, zelenila američkih dolara koji su lagano svet rokenrola pretvarali u cirkus za milione i komercijalno smeće, industriju zabave za zatupljuvanje i slamanje otpora tadašnje buntovne, radikalne i beskompromisne, hrabre omladine... 

... Uplašio sam se pošto sam znao da je pas uginuo pre mnogo godina. Sve je bilo nekako čudno, a ja sam sve to posmatrao. Kada sam se probudio počeo sam da pišem pesmu. Posle takvog iskustva više nisam bio isti čovek. Misliš da si bolji od ostalih. Zamisli da si običan radnik, poput pomoćnika u prodavnici. Od toga sam bio odvojen jer sam zarađivao puno para. To me je i navelo na pomisao kako da promenim takvo stanje stvari, objašnjavao je kasnije svoju odluku o totalnoj promeni i napuštanju benda i muzike Piter Grin... 

... Fleetwood mac su vremenom krenuli u nekom sasvim drugom, pop-rock pravcu( ostavši i dalje jedan od najvećih bendova u istoriji rok muzike)...

Yes, I've packed up my clothes
I'm moving away from your door
Lord, I've packed up my clothes
'Said I'm moving away from your door
I've been your fool for so long
An'babe I won't play that fool no more

I gave you all my money
I work as hard as I can
I came home early one morning
I found you with another man

Babe I've packed up my clothes
I'm moving away from your door
'Said I've been your fool for so long
Lord, I won't play that fool no more

So goodbye baby
You don't even care
Yes I have a love so strong
But you treat me so unfair

'Said I've packed up my clothes
I'm moving away from your door
You know I've been your fool for so long
An'babe I won't play that fool no more

... Pre i posle Petera Greena i benda Fleetwood mac svet muzike, duše, bluesa i umetnosti, uopšte, nikada više nije bio isti... Nešto čudesno lepo, neobjašnjivo i neuhvatljivo obojilo je vlastitom magijom dušu sveta i zauvek ga izmenilo, osvetlivši ga greenovskom blue-lirikom iznutra... Piter Grin je izabran kao treći najbolji gitarista svih vremena po časopisu Mojo i 38. po eminentnom Rolling Stoneu. Časopis Guitar Player proglasio je zvuk njegove gitare u pesmi ’’The Super-Natural”( snimljenu sa Bluesbrakersima Johna Mayalla) jednim od 50 najboljih gitarističkih zvukova svih vremena...

Well, I feel so bad - I wonder what's wrong with me
Well, I feel so bad - I wonder what's wrong with me
I think I'll call my baby, find out just what the matter can be

Last night I dreamed about my baby
I woke up and the tears were runnin' all down my face
Now, when I woke up - early this morning
The tears were runnin' all down my face
You know I was dreamin', that some other man was takin' my place

I said, I dreamed about you baby
I dreamed you didn't want me 'round no more
I said, I dreamed about you baby
You know I dreamed you didn't want me round no more
Now, that's the reason I'm callin' you this evening
Baby, tell me, 'cause I've just got to know

I've been worried all day long
I just don't know what to do
I've been worried all day long
You know, I just don't know what to do
You know it may sound silly to you woman
But tell me that dream was not true

    Oh well... Setih se na kraju divnih, dirljivih reči legendarnog Blues Boy Kinga sa početka ove skromne, hommage priče – pre Petera Greena i njegovih FM ništa tako prijatno nikada ranije nisam čuo... Oh well... kao da je bilo nekad...

my hommage for BLUES MUSIC, my eternal love and inspiration ... 

by Mici Green Zibi, 2014-01-10., in Apathy city, gloomy winter day

Nema komentara :

Objavi komentar

Hvala na vašem komentaru. Isti će biti objavljen nakon pregleda moderatora.