ponedjeljak, 28. rujna 2020.

Dragan Uzelac | Blues history: Fleetwood mac (1967.-1970.) (Drugi dio)


Nothing but the blues

    Svega šest meseci kasnije, 23. avgusta 1968. godine, usledio je njihov drugi album - Mr wonderful neka vrsta omaža jednom od njihovih legendarnih uzora, Elmoreu Jamesu (pre svega duhom, stilom, atmosferom albuma i naravno numerama, pre svega obradama Jamesovih Dust my broom & Coming home). Mr wonderful je predstavljao jedan od ključnih albuma blues-rock istorije – duh šezdesetih dobio je još jedno od svojih prelepih lica, tako produhovljenih, setnih, zanosnih, gotovo neizrecivih u svojoj lepršavoj blue poetičnosti i inventivnosti...

    Ključni britanski blues kvartet – Peter Green, Jeremy Spencer, John McVie i Mick Fleetwood( uz malu pomoć gostujućih muzičara, pre svega na klavijaturama, usnoj harmonici i saksofonima) stvorio je još jedno neponovljivo remek delo, temeljni, suštinski blues album, preplavljen iskrenim emocijama, britkošću, iskričavim deep blue nabojem, lirikom obespravljenih i skrajnutih, duhom jednog sveta koji ne priznaje laži, koristoljublje, licemerje, ispraznost, odsustvo duše i kvaliteta, onog nepotkupljivog u duši čoveka i istinskog umetnika...

    U bilo kom pravcu da pogledate ili oslušnete, srce će vas nepogrešivo odvesti u samo srce blues beata... Svet tuge koja ne poznaje poraz, patetiku ili bilo kakvu vrstu predaje izranja iz I’ve lost my baby (by Jeremy Spencer) – bilo da je u pitanju vokal, lepršavost rezantne slide gitare ili potmulost ritam sekcije, ne postoji ništa tako moćno kao zvuk FM bluesa što bi vam moglo odvući pažnju... Kotrljajući Rollin’ man (by Green) odvodi vas nekim drugim, lepršavijim putevima ka srcu voljene žene, podrhtavajući u ritmu elmoreovske Dust my broom, ritmu metle koja čisti pred sobom sve nepotrebno i ružno... Potom upadate u kandže blues magije, poniruće deep melanholije Love that burns (Green)esencije duše koja voli, pati i sagoreva na putu pročišćenja, vere u čistotu neizrecivog, večnog, nikad dosanjanog... Nastavljate da lepršate u stilu Stop messin’round(Green), zatim još jedne spencerovski kotrljajuće Doctor Brown( by J.T.Brown, američki tenor saksofonista) ili Need your love tonight(Spencer), odajući poštu besmrtnom duhu Elmorea Jamesa( nekrunisanom kralju čudesne, slide ili bottleneck blues gitare) i neuništivosti blues iskre, odajući poštu životu koji odražava čoveka kada se loše oseća... Iz smirenosti If you be my baby(Green) ulećete u pulsirajuću, trilirajuću Evenin’ boogie (by Jeremy Spencer) ili skakutavu , ništa manje ritmičnu Lazy poker blues (by Peter Green)... 

You know life can be so sad
Sometimes you just sit right down and cry
You know life can be so sad
Sometimes you just sit right down, and you cry

Sometime your luck it gets so bad
Maybe you'd be better off if you should die
Yes I've tried so hard not to remember
And people I've tried so hard to forget
I've tried so hard not to remember
And people I've tried so hard to forget

But I can't stop my mind wandering
Back to the days I was just a down trodden kid
Some folks have such a good life
You know they just get on that big train, and you ride
You know some folks have such a good life
They just get on that big train, and you ride

I would spend most of my days
Running and hiding from the world outside
If I ever get to heaven
You know, that sure would ease my worried mind
Yes, if I ever get to heaven
That sure would ease my worried life
You know when I find that place in the sky
People I'm gonna leave this old world behind

    Začarani blues-slide krug zatvara se još jednom elmorejamesovski obojenom blues putešestvijom – neočekivano, neosetno ste ponovo na početku beskrajno produhovljene i neuhvatljive blues storije, prošarane poetikom bola, besmrtnosti, radosti oivičene patnjom i utehom za unižene i naizgled poražene... Vrhunac ovog maestralnog albuma očituje se u ,, kadrovima“ potmulog, setnog blues ugođaja, unutar vanvremenske numere Petera Greena Trying so hard to forget, unutar pesme gde snaga reči prevazilazi samu sebe i otvara neslućene mogućnosti iskrene vere unutar besmrtnosti duše... Glas i usna harmonika jecaju, pate i vole onako kako samo naslutiti možemo kada iskreno i nesebično volimo i dajemo se u potpunosti... Bilo kakva sumnja u kvalitet i snagu benda FM ovim albumom je raspršena... Dostojan veličina poput Willie Dixona, Blues Boy Kinga, Elmorea Jamesa, McKinley Morganfielda, Chester Burnetta ili mitskog Nehemiah Skip Jamesa, album Mr wonderful muzički je odraz snage, lepote i besmrtnosti čiste ljudske duše, spremne da se davanjem i delenjem umnoži do u beskraj... Muzički je odraz ključnog blues slogana when a good man feelings bad...

The original Fleetwood mac

    Krajem 1968. godine veličanstveni blues lirik i gitarski klasik – Peter Green  u bend dovodi još jednog gitaristu, mladog, harizmatičnog i talentovanog Dannyja Kirwana, tada osamnaestogodišnjaka(1950. - 2018.), stvorivši jedinstvenu prednju liniju od trojice gitarista( ujedno i tri vrsna kompozitora)... 
... Godinu dana nakon što je formirao Fleetwood Mac, Peter Green je tražio načine da proširi sastav i možda promeni smer.  Hteo je biti otvoren za druge muzičke stilove i uneti originalniji materijal. Mladi i talentovani Danny Kirwan je bio idealan za Greenov novi pristup; svirao je nežnu, podupiruću ritam gitaru Greenovim i Spencerovim vatrenim solo delovima te je nekim pesmama uveo vokalne harmonije. Jeremy Spencer je tada rekao: ’’Peter i ja smo videli Dannyja kako svira i pomislili da je jako dobar. Peter i Danny dobro su sarađivali.“Mick Fleetwood je samo dodao: ’’Danny se odlično snašao od samog početka. Njegova svirka uvek je bila melodična s puno savijenih nota i vibrata. Dannyev stil sviranja savršeno je nadopunio Petera Greena. Njegov osećaj za melodiju na ritam gitari je stvarno izvukao maksimum iz Petera, što mu je omogućilo da piše pesme u različitom stilu ... Svirajući uživo, bio je ludak“.  Biografkinja Fleetwood Maca Leah Furman rekla je da je Kirwan "pružio savršenu zvučnu podlogu za Peterove ideje, dodao stilističku teksturu i odmaknuo Fleetwood Mac od čistog bluesa". Kirwana je tada intervjuisao britanski nedeljnik Melody Maker, ubrzo nakon što se pridružio grupi Fleetwood Mac i dao prvi pokazatelj širine njegovih muzičkih uticaja. Kirwan je rekao Melody Makeru’’Ne volim blues čistunce koji zatvaraju uši svim drugim oblicima muzike. Sviđa mi se bilo koja dobra muzika, posebno stare stvari velikog tipa. Đango Rajnhart je moj omiljeni gitarista, ali volim bilo koju muziku koja je dobra, bilo da je blues, popularna ili klasična.“ Svoju prvu svirku s Fleetwood Macom imao je 14. avgusta 1968. u Nag's Head Blue Horizon klubu u Londonu...
... Kirwanovo prvo snimljeno delo s Fleetwood Macom, u oktobru 1968., bio je doprinos drugom gitarskom delu Greenovog instrumentala Albatross. Green je neko vreme radio na pesmi, a Kirwan je dovršio dodavanjem sklada kontrapunkta u srednji deo. B strana singla Albatross bila je namenjena za Kirwanowu prvu Fleetwood mac objavljenu pesmu, lepršavi instrumental „Jig-saw puzzle blues“, obradu blues standarda iz 1933. godine...
... Sličnih primera, što se kvaliteta i kreativnog intenziteta tiče gotovo da nije bilo u istoriji rock and rolla, osim recimo u sjajnom trilingu briljantnih Lynyrd Skynyrd gitarista – Rossington, Collins, Gaines... Bile su to godine kreativnog vrhunca i vrhunca  prašenja benda u postavi sa Kirwanom... Negde u tom periodu nastali su i snimci od kojih je stvoren kultni FM album The Original Fleeetwood mac ( objavljen u Velikoj Britaniji tek 1971. godine, a u SAD tek 1976. godine)... Činjenica da je većinu pesama za ovaj vanvremenski kompilacijski album, suvu esenciju britanskog bluza, napisao sam Peter Green daje posebnu draž i ugođaj svemu, ukazujući lepotom i kvalitetom na kreativnu moć autora i benda... Gledajući i slušajući kvalitet numera, sav taj kreativni ugođaj, pre bi se reklo da je u pitanju remek delo američkih blues legendi, esencijalni blues snimci tradicije duge više od jednog veka... 

Yes there's something inside of me
And it just won't go away
Yes there's something inside of me
And it just won't go away
Yes it was these blues you gave me
When you left me
Oh when you left me that day

When somebody leaves you
You just lose a friend
But when you left me babe
Thought it was the end

Because there's something inside of me
And it just won't go away
Yes it was these blues you gave me
When you left me
Oh when you left me that day

When somebody leaves you
You just lose a friend
But when you left me babe
Thought it was the end

Because there's something inside of me
And it just won't go away
Yes it was these blues you gave me
When you left me
Oh when you left me that day

    Drifting (by Peter Green, prva od sedam njegovih autorskih numera na ovom kompilacijskom albumu), pesma koja nas uvodi u ovaj magični album( meni lično svakako najbolje, najdraže,najemotivnije i najkompaktnije FM ostvarenje - ako se bilo šta iz njihovog opusa može izdvojiti, a da nije na vrhunskom nivou), otvara ovaj epski skup tihim prikradanjem, a potom gitarom seče, prodire do koske i otkida bujicu iskrenih emocija iz dubina srca. U suptilnom maniru ulazi u krvotok blues bića i osvaja dušu na prvo slušanje. Emocija koju prenosi moćni Peter Green, istinski vođa i kreativac, zaista je impresivna. Vožnja se nastavlja treperavim, radosnim tonovima Leaving town blues(Green) , kao u najboljoj tradiciji čikaških majstora, prelazeći neprimetno u energični, bugi-vugi pumpajući Watch out(Green). Standardna šema, odsvirana više nego strasno raspiruje vatru i poziva na učešće u blues magiji. Autorski pečat Greena zadivljujuće je originalan i fascinira unutrašnjom snagom koje se nebi postideli ni najveći majstori bluza. Zanat ispečen kod Mayalla brzo je doneo zrele plodove i uzdigao ga na pijedestal majstora-lidera britanskog bluesa, pa i šire, pre svega u kompozitorskom smislu. A fool no more( by Peter Green – teško je poverovati da ovo nije besmrtni blues standard nekadašnjih američkih majstora, što važi i za većinu pesama ove nestvarne kolekcije) razjeda iznutra prejakom dozom melanholije, bojom glasa i gitarskom umešnošću - pre svega lirskom toplinom i čistotom koja prosto prži. Mean old fireman( by Arthur Big Boy Crudup) odvodi slušaoca put iskonske Delte - glas i žice podrhtavaju u ritmu slajda, prefinjeno, stilski doterano i sa sigurnošću koja opušta dodatno sva čula. Slide Jeremy Spencera ubrzava boogie style Can’t afford do it( by Homesick James), energične dvominutne blues esencije. Instrumental Fleetwood mac(Green) eksponira opuštenost i sigurnost benda, uvodeći usnu harmoniku koja se jecajući nadopunjuje sa izvrsnim gitarskim solo deonicama. Sve je u pokretu, svaki nerv treperi emocijom koja se uzdiže iznad prolaznosti i nepotrebnih nemira. Relaksirajuća doza sete prožima Worried dream( by BB King), cool atmosfera nepotrebne žurbe i apsolutnog prepuštanja čistom ugođaju, emociji, neizrecivom. Gitara nežno jeca, strepi, miluje dušu, opija, zavodi, pruža oslonac pun ljubavi i prijateljstva, i povlači se pred glasom koji dolazi iz pozadine melanholije. Na trenutak zaboravljate na sve nebitne i nepotrebne stvari - soba se ispunjava zvukom koji neprimetno prodire u svaku poru i budi lepotu čistog postojanja...
    Love that woman...( by Lafayette Leake) prefinjena emocija, jednostavna kao iskrena ljubav i... uglavnom, ništa više što nije neophodno. Slajd škripi i curi mi između prstiju, prosipa se po podu i kuhinji duše dok preslušavam ovaj esencijalni blues album... Tu je i Allow me one more show( by Jeremy Spencer) koji secira, minimalističkim dahom se uvlači pod kožu, intrigira i tanano poigrava na trpezi duhovnog izobilja... Sedam u voz, kupujem british blues kartu u jednom pravcu i odlazim tamo gde me srce vodi, nepogrešivo, uz genijalnu First train home( by Peter Green)... Ponestaje mi pravih reči za tu vrstu feelinga koji me sve vreme prožima fleetwoodovski... first train, first train hommmmmmmme...

I'm gonna catch the first train home
I don't know what I come here for
Yeah, first train home
I don't know what I come here for
'Cause for nine long years I couldn't even walk out of my door
Here's what I say

I'm gonna catch the first train home
I don't know what I come here for
The first train, the first train home
I don't know what I come here for
'Cause for nine long years, I couldn't even walk out of my doo

Nastavlja se...

Nema komentara :

Objavi komentar

Hvala na vašem komentaru. Isti će biti objavljen nakon pregleda moderatora.