utorak, 12. studenoga 2019.

Dragan Uzelac | Rogers Waters: Living In Political World


LAGANI UVOD U TEMU... Traumatično odrastanja bez oca i lansiranje Pink Floyd psihodelične krstarice

...

...Ovo je kratka priča, fragmentarnog, sentimentalnog, zanesenog, sanjarskog tipa o britanskoj muzičkoj rok legendi – basisti i jednom od predvodnika kultnog benda Pink FloydRogeru Watersu, jednom od mojih najomiljenijih umetnika sveta rokenrola i jednog od duhovnih očeva, priča o njegova tri kultna, društveno angažovana i kritički intonirana Pink Floyd albuma – Dark side of the moon, Animals i The Wall, kao i njegovom političkom, humanitarnom angažovanju, priča o umetniku koji je svet zadužio spektakularnom muzikom i osvojio srca mnogih obespravljenih ljudi suprotstavljajući se moćnim političarima sveta i rušeći mnoge zidove koji dele i zavađaju ljude – spolja i iznutra ... kao građevine koje dele svet na privilegovane i obesne, s jedne, i ponižene i obespravljene ljude, s druge strane zida ... kao i blokade u glavama i srcima gramzivih i zlih vladara koji na tuđoj nesreći i bedi žele da izgrade jedan svet nedostojan života čoveka ...
...

Kratka, uvodna biografija, beleži sledeđe o Votersu: George Roger Waters rođen je u vreme Drugog svetskog rata, 6. septembra 1943. godine u selu Great Bookham, pokrajina Surrey, pored grada Dorking, četrdesetak kilometara južno od Londona, kao drugi sin učiteljskog para Mary Whyte i Erica Fletchera Watersa. Otac mu je bio pobožni hrišćanin i pozvavši se na "prigovor savesti" odbio je učestvovati u ratnim sukobima. Dobrovoljno je vozio kola hitne pomoći u vreme bombardovanja Engleske i učlanio se u Komunističku partiju. Na polovini rata predomislio se i prijavio u vojsku. Kad je otišao na dužnost u Europu, majka se sa sinovima preselila u Cambridge da bi bili sigurniji od nemačkih bombardera koji su nadletali London.Eric Waters proglašen je nestalim, uz pretpostavku da je mrtav, 18. februara 1944. tokom napada savezničkih snaga na obalama Anzija u Italiji( prikazano kao jedna od kultnih scena filma britanskog reditelja Alana Parkera, viđenja albuma Votersovog, pardon Pink Floyd albuma The Wall...) . Iako je Roger tada imao samo pet meseci, pa se oca ne može sećati, zbog ovog je događaja kasnije imao traume koje su se odrazile na njegovo stvaralaštvo, što se delimično naslućuje u projektu The Wall, a eskaliralo je na sledećem albumu, The Final Cut, posvećenom upravo njegovom ocu...

...

Ja sam ceo život okružen politikom. Otac mi je stradao tokom Drugog svetskog rata, majka mi potiče iz porodice srednje klase iz Severnog Londona. Nakon studija dobila je posao kao učiteljica u Bredfordu, industrijskom gradiću na severu Engleske. Tamo je radila sa decom koja su svakodnevno pešačila kroz sneg na putu do škole i shvatila koliko pogrešno postavljeno naše društvo i tada je postala aktivista. Nekako sam od nje pokupio ideje šta je to “fer plej”...

...U jednom čudesnom istorijskom trenutku, kako to već legenda kaže, izgledalo je da će rokenrol i andergraund pokret svojim revolucionarnim poletom i ritmom totalno izmeniti svet , odvodeći zapadnu civilizaciju ka novoj evolutivnoj fazi . Osoben umetnički zanos i društveno politička previranja izvirali su iz katakombi podzemlja na videlo dana , šireći svoj uticaj ka svim segmentima društva .
   
Roger Keith Barrett, student londonske Camberwell school of art , bio je među prvima koji su shvatali da se dešava nešto veliko . Svestrano talentovan i kreativan , kao student slikarstva i gitarista , nastupao je već tokom 1963 – 1965. u bendovima Geoff mott and the motors i Hollering blues , te potom i u duetu sa prijateljem iz rodnog Kembridža – vrsnim gitaristom koji je tih godina takođe tražio svoj put i lutao svetom , Daveom Gilmourom u klubu The Mill . U isto vreme , na arhitektonskom fakultetu u Londonu , trojica studenata i prijatelja (takođe iz Kembridža – čuvenog univerzitetskog mesta , poznatog i po mnogobrojnim ekscentricima Engleske , između ostalog) : George Roger Waters , Nicholas Berkeley Mason i Richard William Wright , osnivaju bend Sigma 6 sa nekolicinom prijatelja , tražeći vremenom prava personalna rešenja i vlastiti zvuk i muzički izraz . Nakon niza promena (bilo je to doba eksperimentisanja u svakom pogledu ) bend napokon dobija svoj konačni izgled ( nakon što ga napušta originalni gitarista Bob Close) : postavi se priključuje prijatelj iz Kembridža – Sid Beret , kao solo gitarista i pevač , Voters prelazi na bas , klavijaturista ostaje Ričard Rajt a bubnjar Nik Mejsn. Po Beretovoj ideji bend dobija novo ime – PINK FLOYD, na osnovu naziva albuma dvojice bluz legendi – Pinka Andersona i Floyda Councila ...
    
Kao pioniri britanskog andergraunda Floydi započinju proboj početkom 1966. godine u klubu Marquee . Sviraju unutar programa nazvanog The spontaneous underground klasike ritam i bluz scene , koristeći vlastitu elektronsku feedback tehniku , da bi već na jesen te godine dobili stalni angažman u London free schools sound and light workshop , unutar All saints church hall na londonskom Notthing hillu . To je ujedno i bilo mesto gde po prvi put prezentuju light show uz pomoć ljudi s instituta Thimoty Learyja . Pod uticajem droga – pre svega halucinogena (tih godina još uvek legalno svima dostupnih) , zatim misticizma sa Istoka , te umetničkih i političkih previranja , tih godina započinje rađanje novog doba – ere frikova i psihodelije , raznovrsnih eksperimenata sa svešću i kreativnošću koja odvode čoveka ka novim duhovnim iskustvima...

Nakon početna dva singla Pink Floyda : Arnold Lane & See Emily play, 5. avgusta 1967. svetlost dana ugledaće vanvremenski debi album The Piper at the gates of dawn , apsolutni trijumf Sidovog kreativnog ludila i andergraunda šezdesetih . Pored toga što je odabrao naziv albuma – po jednom od poglavlja romana Wind in the willows , Beret se pojavljuje i kao autor 10 od ponuđenih 11 numera . Jedanaesta pesma je bila delo Rodžera VotersaTake up thy stethoscope and walk ...

Svirač na vratima praskozorja
otvara jedno sasvim novo poglavlje u istoriji rokenrola – nikada pre a ni posle ovog albuma nije se našao autor ili bend sličnog senzibiliteta i kreativnih vizija . Album se pojavio niotkud i ostao kao neka vrsta monolita u nadrealnom svetu beretovske mašte ...
.
Aprila 1968. godine grupa Pink Floyd zvanično saopštava dolazak novog gitariste u bend ( mada je ta odluka već dogovorena krajem 1967. godine i psihičkog kolapsa Barretta , a ostvarena tokom januara 1968 . i prvih nastupa Floyda sa Gilmurom na gitari – mada je Beret još uvek formalno bio u bendu) – Syd Barrett , dotadašnji gitarista, pevač, autor i duhovni vođa benda nije više bio u stanju da nastavi dalje usled preteranog konzumiranja narkotika (pre svih LSD i marihuana) i sve većih psihičkih smetnji ( pre svega šizofrenih) postajući vremenom totalno odsutan, izolovan, neupotrebljiv za bilo kakav rad i komunikaciju , odsutan i katatonično izolovan od ostatka realnog sveta... Sjaj ludog dijamanta i njegovog čarobnog , psihodeličnog sveta bajki nestajao je u izmaglicama kiseline... Vreme spontanosti , radosti stvaranja i nadrealističnog eksperimentisanja, interstellar overdrive plovidbe beretovskom svemirskom kapsulom , gde bi Floydi u potpunosti ogolili akordnu strukturu bilo kog materijala i improvizovali čist zvuk nestajalo je pred novom , sigurnijom i mirnijom ( ali ništa manje čudnom) fazom rada benda , predvođenom novim duhom i kreativnim vođom – basistom i pevačem , novim kreativcem Rodžerom Votersom ...

Nakon psihodelične ere benda Pink Floyd predvođene Rogerom Watersom (pojam koji je karakterisao umetničko stvaralaštvo tog prelomnog vremena nazvan je psihodelija . Ona je označavala stanje velike duhovne smirenosti i višedimenzionalnosti sveta i života , koje mnoštvom nadražaja velikog intenziteta u ljudskoj svesti začinje kompleksno umetničko iskustvo , što je automatski podrazumevalo protest protiv bilo kakvog oblika političke pragmatike ili dogmatike) u periodu od 1968. do 1972., i niza monumentalnih albuma poput A saucerful of secrets, Ummagumma, Atom heart mother i Meddle, sa albumom ,, Dark side of the moon“ počela je neka nova era Floyda , sa izrazito dominantnom ulogom Rogera Watersa i mnogo manje psihodeličnog ,, frikovanja“ , čudaštva i muzičkog eksperimentisanja , sa akcentom na priču o svetu koji nas okružuje sa svim svojim gadostima , licemerjem i mrakom , koja se završava sa finalnim rezom iz 1983 . , sa albumom ’’The Final cut“ , poslednjim pravim Pink Floyd albumom ( ipak bez Wrighta) , raspadom benda i nekom sasvim drugom pričom koja samo po nazivu benda ima veze sa istorijom Floyda dugom gotovo dve decenije čudaštva i pionirskog probijanja granica u potrazi za novim i smelim izazovima duha muzike ...

KULTNA WATERSOVA PINK FLOYD TRILOGIJA: Sociološka studija tamne strane čoveka i sveta ....

... Slede prikazi tri ključna albuma Floyda, predvođenih junakom ove priče, svojevrsni omaž jednom od junaka mog života – Rodžeru Votersu, priča o tri društveno angažovana, sociološki jetko intonirana i kritički beskompromisna albuma Rogera Watersa, uvod u njegovu solo karijeru i duboko humanistički i politički angažman u poslednjih nekoliko decenija( od njegovog napuštanja Floyda 1983. godine ...) ...

Pink Floyd: Dark side of the moon(1973.)
   
Najveći deo 1972 . (devet meseci sitničavog rada) protekao je Floydima u snimanju albuma ,, Dark side of the moon“ . No pre toga reditelj Adrain Maben snimio je film o Pink Floydima u Pompeji , za potrebe evropske televizije . Film je naravno nazvan Pink Floyd at Pompeii ...
Nije bilo filma o nekoj pop grupi, koji bi po opštem kvalitetu i tehničkoj prezentaciji prevazilazio ovaj , hvalio ga je ,, Melody maker“ časopis . Floydi su u filmu prikazani kako sviraju njihove klasike na kompletno opremljenoj bini u postavljenoj u potpuno praznom Rimskom amfiteatru i šetaju u pauzama po obrocima Vezuva i ruševinama antičkog rimskog grada Pompeje , potpuno uništene u vulkanskoj erupciji Vezuva pre dvadesetak vekova ... Mislim da će se frikovima dopasti , bio je Watersov karakteristični komentar ...
     Upravo tako. Pompeja je bila jedan od vrhunaca jedne neponovljive epohe čudesnih Pink Floyda ... Sa albumom ,, Dark side of the moon“ počela je neka nova era Floyda , sa izrazito dominantnom ulogom Rogera Watersa i mnogo manje psihodeličnog ,, frikovanja“ , čudaštva i muzičkog eksperimentisanja , sa akcentom na priču o svetu koji nas okružuje sa svim svojim gadostima , licemerjem i mrakom , koja se završava sa finalnim rezom iz 1983 . , sa albumom ,, The Final cut“ , poslednjim pravim Pink Floyd albumom ...

Ticking away the moments that make up a dull day
Fritter and waste the hours in an off-hand way
Kicking around on a piece of ground in your home town
Waiting for someone or something to show you the way

Tired of lying in the sunshine staying home to watch the rain
You are young and life is long and there is time to kill today
And then one day you find ten years have got behind you
No one told you when to run, you missed the starting gun

And you run and you run to catch up with the sun but it's sinking
Racing around to come up behind you again
The sun is the same in a relative way, but you're older
Shorter of breath and one day closer to death

Every year is getting shorter, never seem to find the time
Plans that either come to naught or half a page of scribbled lines
Hanging on in quiet desperation is the English way
The time is gone, the song is over, thought I'd something more to say

Home, home again
I like to be here when I can
When I come home cold and tired
It's good to warm my bones beside the fire
Far away, across the field
The tolling of the iron bell
Calls the faithful to their knees
To hear the softly spoken magic spell
    
Soundtrack ,, Obscured by clouds“ snimljen je za svega tri nedelje i doneo je novi duh vedrine fantastičnog , neposrednog i energičnog rokenrola , zvuk i silinu izvorišta , veoma inspirativno i zadivljujuće sveće ostvarenje  benda Pink Floyd rasterećeno naslaga psihodelične prošlosti i grandioznosti ideja ... Ali već sa narednim albumom vraćaju se njihove stare navike i težnja ka perfekcionizmu , monumentalnosti i dubinskoj analitičnosti svakog novog projekta ... One oduzimaju dah nekadašnje spontanosti i želje ka hrabrom eksperimentisanju ... Tako je najveći deo 1972 . Floydima prošao u snimanju novog albuma Dark side of the moon – perfekcionizam benda dosegao je vrhunac . Utrošeni su meseci snimanja da bi se svaki snimak do najmanje pojedinosti učinio besprekornim . Prema rečima svedoka , pred kraj devetog meseca snimanja Floydi su bili konfuzni i sicrpljeni , bez jasne vizije o finalizaciji albuma . Na kraju su bili primorani da u pomoć pozovu producenta sa strane – Chrisa Thomasa , sa namerom da sredi stvari i dovrši album ... Najzad , početkom 1973 . album je završen i marta meseca promovisan je na specijalnoj priredbi u londonskom Planetarijumu ...
    
Basista i glavni muzički kreator benda Roger Waters je ploču opisao kao mnogo drugačiju od svega što smo ranije uradili . Tematski je mnogo lakša za razumevanje . Ideja koju pokušavamo da prenesemo nije složena u previše otkačenom paketu . Nije to loša ploča, iako to ja kažem ... I publika i kritika su bili oduševljeni . Album se neviđeno dobro prodavao od samog starta. Rezultat svega je činjenica da je postao prvi američki album broj jedan Pink Floyda i da se bez prekida zadrđao na britanskoj top listi više od dve godine. Turneja koja je usledila bila je spektakularna ...
    
Prestižni  muzički časopis ,, Roling stone“ je bio oduševljen pločom . Njihov recenzent je napisao o Floydima sledeće : Eminentni techno-rockeri ... barataju arsenalom zvučnih efekata rafinirano i istančano . Razvili su stil koji je kadar da izdrži njihovo zaslepljujuće i potencijalno poražavajuće zvučno čarobnjaštvo . Zvuk je bujan i višeslojan , a ipak ostaje čist i strukturisan . Poseduje izvesnu grandioznost koja prevazilazi običnu muzičku melodramatičnost i koja se retko nalazi u rokenrolu . Britanska Ilustrovana rok enciklopedija donosi sledeći prikaz albuma : Bio je to njihov magnum opus – album koji kasnijim poklonicima u stvari simbolizuje Pink Floyd . Grupa se pozabavila pritiscima , ludostima i smrću u savremenom društvu ; sve je to prikazano uz pomoć jedne od najsavršenijih produkcija koja se ikada pojavila na ploči . Cinici su tvrdili da je za uspeh albuma u velikoj meri odgovorna briljantna produkcija – stereo polucija za hi-fi snobove na celom svetu – no bilo bi nekorektno uskratiti grupi priznanje na značajnom domašaju .
    
Za fantastičan omot albuma ( čuvenu prizmu na tamnoj podlozi kroz koju se prelama zrak svetlosti) bili su zaduženi legendarni ’’Hypgnosis“ , umetnički tim na čelu sa prijateljem iz Kembridža – Stormom Torgersenom, deo Pink Floyd magije ,  a za sam sadržaj i koncept ploče Roger Waters – od ovog albuma Floydi lagano sleću na planetu Zemlju i vremenom postaju sve pristupačniji ... Socijalna kritika savremenog sveta , sa svim njegovim licemerjem, lažima , nasiljem , smrtnošću, nehumanošću , kultom novca , gramzivošću i brojnim gadostima postaje ključnom temom završnog dela Pink Floyd opusa , obuhvatajući albume od ,, Dark side of the moon“ do ,, Final cut“ ... Vremenom sve više postaju pratećim bendom Rogera Watersa ( pre svega kao muzička podloga njegovom novom idejnom konceptu zaogrnutom žestokom socijalnom kritikom savremenog sveta)  - iz fokusa interesovanja lagano nestaju nekadašnje psihodelično čudaštvo i želja za muzičkim eksperimentisanjem , muzičkim progresom ... Muzika i dalje ostaje vrhunska , ali se draž nekadašnje neizvesnosti , nepredvidivosti i individualnih kreativnih uzleta vremenom sve više gubi – do trenutka konačnog Wrightovog odlaska tokom snimanja albuma ,, The Wall“

...

Money, get away
Get a good job with more pay and you're O.K.
Money, it's a gas
Grab that cash with both hands and make a stash
New car, caviar, four star daydream,
Think I'll buy me a football team

Money, get back
I'm all right, Jack, keep your hands off of my stack.
Money, it's a hit
Don't give me that do goody good bullshit
I'm in the high-fidelity first-class traveling set
And I think I need a Learjet

Money, it's a crime
Share it fairly but don't take a slice of my pie
Money, so they say
Is the root of all evil today
But if you ask for a rise it's no surprise that they're giving none away

"Ha-ha! I was in the right!"
"Yes, absolutely in the right!"
"I certainly was in the right!"
"Yeah, I was definitely in the right. That geezer was cruising for a bruising!"
"Why does anyone do anything?"
"Yeah!"
"Why does anyone do anything?"
"I don't know, I was really drunk at the time!"
"I was just telling him it was in, he could get it in Number Two. He was asking why it wasn't coming up on freight eleven. After, I was yelling and screaming and telling him why it wasn't coming up on freight eleven. It came to a heavy blow, which sorted the matter out."

Speak to me – breath in the air,
uz otkucaje srca , krik i smirujuće tonove uvode nas u priču o ,, tamnoj strani meseca“ ... Nelagoda i nemiri savremenog čoveka izviru iz svakog ,, kadra“ ove lucidne i dramatične Pink Floyd priče o modernom bezosećanom i gramzivom društvu – bez humanosti i solidarnosti , kao i haosu koji proističe iz takvog načina života – ležerni vokal Gilmoura relaksirajuće deluje kao upliv bilo kakve nade , ali ga On the run dodatnim ubrzanjem i konfuzijom uzaludnosti ,, bekstva“ demantuje ... Nema izlaza iz začaranog kruga smrti jer ,, vreme“ satire i uništava sve pred sobom – pokušaj bekstva je uzaludan i nestaje u jezi dosade , monotonije , prolaznosti i konačne smrti pred kojom sve takozvane trajne vrednosti gube smisao ... Vreme otkucava i otvara se prostor za fantastičnu , dramatičnu Time , osvrt na ljudsku prolaznost , uzaludnost , tren postojanja , dosadu , trivijalnost i izlišnost samog postojanja ... uzaludnost svih velikih misli , radnji , snova ... Floydi lagano grade priču na talasima genijalne produkcije – ubedljiv Gilmourov vokal , sa dozom sete i neverice plovi na talasima muzike i kulminira u briljantnoj gitarskoj solo deonici , arhitektonskom zvučnom savršenstvu i nesebičnoj dozi melanholije koja nudi ,, tamnu stranu meseca“ ... The Great gig in the sky uzleće na nebesa fantastičnim , hipersenzibilnim ženskim vokalnim soliranjem , dramaturški produbljujući album , senčeći ga i dajući mu dinamičku nesputanost , na trenutak pronalazeći unutrašnji mir i pomirljivost čoveka sa sudbinom koja mu je data, neosetnim bolom jača se iznutra i nestaje ... Zvuk registar kase i jednoličnost , bezdušna monotonija života vrednovanog besmislenom količinom novca , iznova navlače pesmom Money zastor sprečavajući svetlost života da makar malo ulepša ljudsku sudbinu i stvarnost ... Muzički uzbudljiv i dinamičan komad , naglašen čudesnim , neuobičajenim ritmom i kristalnim zvukom saksofona , promenama ritma, džeziranim deonicama i jakom emocijom , ,,Money“ briljira kombinacijom žestoke kritičnosti i ironičnosti teksta kao i uzburkanošću melodije – vokal Gilmoura dovoljno je ubedljiv i agresivan ... Treptaji i ludilo savremene materijalističke civilizacije ( bez duše i duhovne vertikale) izbijaju ispod naslaga ustreptale uskomešanosti i haosa ljudske užurbane svakodnevnice , nihilistične do nivoa nehumanosti i opšteg grebanja za životni prostor – bez pardona, saosećanja , milosti i solidarnosti među ljudima ... Smirujućim tonovima i prelivima savršeno producirane Us and them Floydi nude kontrast i katarzično pročišćenje , preko potrebnu harmoniju i unutrašnji mir , lepotu samu po sebi , umetnički zanos koji se uzdiže iznad zla gramzivosti , perfidnosti , licemerja , zlobe i zla , ljudske destruktivnosti i odsustva bilo kakvog osećanja ... Slapovi kontemplativnih akorda izviru iz Pink Floyd kuhinje duše i vraćaju dostojanstvo opštoj posrnulosti čovekovoj , pretapajući se sa još jednom harmoničnom i višeslojnom temom  - Any colour you like , predivnim sazvučjima tonova i boja , tako iskričavom , čistom, ehoom produkcije razloženom na slapove i talase zvuka koji neprestano naviru i ispunjavaju prostor obiljem predivnog zvuka.

The lunatic is on the grass
The lunatic is on the grass
Remembering games and daisy chains and laughs
Got to keep the loonies on the path
The lunatic is in the hall
The lunatics are in my hall
The paper holds their folded faces to the floor
And every day the paper boy brings more
And if the dam breaks open many years too soon
And if there is no room upon the hill
And if your head explodes with dark forbodings too
I'll see you on the dark side of the moon
The lunatic is in my head
The lunatic is in my head
You raise the blade, you make the change
You re-arrange me 'till I'm sane
You lock the door
And throw away the key
There's someone in my head but it's not me.
And if the cloud bursts, thunder in your ear
You shout and no one seems to hear
And if the band you're in starts playing different tunes
I'll see you on the dark side of the moon

"I can't think of anything to say except...
I think it's marvellous! HaHaHa!"
   Sve se na kraju pretapa u jedinstvenu celinu i mrak Brain damage , Watersovo epohalno finale jedne uznemiravajuće i kritikom prožete priče o svetu oko nas i njegovim lutanjima ... Na samom kraju dolazi do totalnog pomračenja – Eclipse je bolna spoznaja da ne postoji samo tamna strana meseca , već da je on u potpunosti taman ... Otkucaji ljudskog srca bude poslednju nadu da će uprkos totalnom mraku i gadostima ono jedino uspeti da izdrži sve pritiske i ludilo sveta , ostavljajući čoveka u igri barem još neko vreme ...
    
Popratna američka turneja i veličanstveni nastup u londonskom ,,Earl’s courtu“ doveli su priču o albumu do logičnog vrhunca : vrhunska high – tech predstava napravila je od benda neponovljivu scensku atrakciju , neku vrstu simbola za savršen tehničko scenski nastup ...

Nastavlja se...

Nema komentara :

Objavi komentar

Hvala na vašem komentaru. Isti će biti objavljen nakon pregleda moderatora.