petak, 11. listopada 2019.

Dragan Uzelac | John Lennon: I am the walrus


     Pesma "I am the "bila je na neki način jedan od kreativnih vrhunaca Džona Lenona, čoveka i umetnika koji se nakon uspeha albuma ‚‚ Sgt. Pepper's lonely hearts club band“ i smrti menadžera i prijatelja Brajana Epštajna, a naročito nakon poznanstva i ljubavi sa Joko Ono sve više osamljivao i udaljavao od benda, gubeći interesovanje za nastavak daljeg rada i onoga svega što su Bitlsi tada predstavljali kao najuspešniji pop bend ... Dok je avgusta 1967. završavao jednu od svojih najbitnijih pesama psihodelične faze – ‚‚ I am the walrus“, on se nalazio u pasivno-introspektivnom stanju, uglavnom isključivo zainteresovan za Joko Ono i svoje unutrašnje doživljaje pojačane uticajem LSD – a  i fasciniran duhovnim pitanjima koja su ti doživljaji predstavljali ... Sa Džordžom Harisonom je delio interesovanja za hinduizam, dok se Harison divio njegovim novim pesničkim vizijama mira i tolerancije... Istovremeno, Lenonov karakteristični opori cinizam nalazio je mnoštvo materijala kojim bi se pozabavio tog nemirnog leta 1967., u vreme kad je studentskim, građanskim i hipi pobunama, antiratnim protestima, kao i socijalnim nemirima Establišment krenuo da žestoko uzvraća udarac – različitim vrstama zabrana ‚‚subverzivnih elemenata demokratskog društva“ i brojnim hapšenjima i ubistvima... Nakon hapšenja prijatelja – Mika Džegera i Kita Ričardsa iz Stounsa radi posedovanja narkotika( što će i sam Lenon doživeti samo godinu dana kasnije) i njihove zatvorske kazne, Lenon i Mekartni( koji su u međuvremenu i sami javno priznali da koriste LSD) uradili su gest solidarnosti, otpevavši prateće vokale na protestnoj pesmi Stounsa ‚‚We love you“ (koja počinje simboličnim zvukom zatvaranja zatvorskih ćelija ...).
     U tom i takvom ambijentu, nekoliko dana nakon smrti Brajana Epštajna, mračan, razgoropađen, utonuo u sanjivi svet halucinogena i oporo ciničan kakav je uglavnom bio,  Džon Lenon je sedeći u svom domu u Vejbridžu prebirao po dirkama klavira tražeći inspiraciju za novu pesmu ... Nešto krajnje neobično, u njegovom čudesnom duhovnom stanju i neraspoloženju iniciralo je početak jedne od njegovih najoriginalnijih i najborbenijih pesama, izlivu sarkazma - ,, I am the walrus“... U daljini je začuo zvuk dvaju tonova zavijajuće policijske sirene( u vremenu žestokih uličnih nereda...)Istog momenta on ga je pretvorio u opsesivnu muzičku strukturu, izgrađenu oko konstantno uzlaznog i silaznog stepeništa prirodnih durskih akorda ... Bio je to magični zvučni uvod u ovu briljantnu numeru, zloslutnu i oporu melodiju i krajnje borben, sarkastičan i ironičan tekst, bila je to najnekovencionalnija i tonski najdvosmislenija sekvenca koju je ikad stvorio...
... Drugi ključni element koji je inicirao tekstualni deo ove sarkastične zvučne epopeje, desio se ironičnom igrom sudbine. Po rečima Pita Šotona, Lenonovog starog prijatelja iz školskih i Quarry man dana( jednog od članova benda) originalna Lenonova inspiracija za nastanak pesme bilo je pismo jednog dečaka iz njihove stare škole u Kvori benku, u kojem je opisao kako je njegov razred analizirao pesme Bitlsa, što je nasmejalo ironičnog Lenona( njegovi nastavnici engleskog u pomenutoj školi smatrali su mladog Džona za netalentovanog za engleski jezik, što je on veoma dobro upamtio uz duboke emotivne ožiljke). Lenonov odgovor bio je više nego borben, sarkastičan, napadački ... Parodično ređajući besmislene slike( izrugivajući se onima koji su tražili dublji smisao u njegovim Bitls pesmama i tekstovima, prethodno ga odbacujući kao netalentovanog), Lenon postepeno tekst usmerava u sve kritičniji ton okrenut protiv čitavog britanskog licemernog i gramzivog establišmenta .... Pesma ,, I am the walrus“postaje ogoljena antiinstitucionalna pesma, tirada koja proklinje Englesku i njeno celokupno školstvo, kulturu, umetnost, religiju, zakone pa čak i sam um ...

I am he
As you are he
As you are me
And we are all together

See how they run
Like pigs from a gun
See how they fly
I'm crying

Sitting on a cornflake
Waiting for the van to come
Corporation tee shirt
Stupid bloody Tuesday
Man, you been a naughty boy
You let your face grow long

I am the eggman (Ooh)
They are the eggmen, (Ooh)
I am the walrus
Goo goo g' joob

Mister city p'liceman sitting pretty
Little p'licemen in a row
See how they fly
Like Lucy in the sky
See how they run
I'm crying
I'm crying, I'm crying, I'm crying

Yellow matter custard
Dripping from a dead dog's eye
Crabalocker fishwife pornographic priestess
Boy you been a naughty girl
You let your knickers down

I am the eggman (Ooh)
They are the eggmen (Ooh)
I am the walrus
Goo goo g' joob

Sitting in an English
Garden waiting for the sun
If the sun don't come
You get a tan from standing in the English rain

I am the eggman
They are the eggmen
I am the walrus
Goo goo g' joob g' goo goo g' joob

Expert texpert choking smokers
Don't you think the joker laughs at you?
See how they smile
Like pigs in a sty, see how they snied
I'm crying

Semolina pilchards
Climbing up the Eiffel Tower
Element'ry penguin singing Hare Krishna
Man, you should have seen them kicking Edgar Allan Poe

I am the eggman (Ooh)
They are the eggmen (Ooh)
I am the walrus
Goo goo g' joob
Goo goo g' joob
G' goo goo g' joob
Goo goo g' joob, goo goo g' goo g' goo goo g' joob joob
Joob joob...

... Bio je to Lenonov osvetnički juriš na represivno i zaglupljujuće, perfidno i cinično društvo koje se hranilo krvlju i mukom sopstvenog i drugih naroda širom sveta, usmeren protiv nasmejanih svinja u svinjcu, lažnih moralista koji prebijaju vlastitu omladinu radi očuvanja svojih jebenih privilegija – bio je to beskompromisni anarhistički udar na lažni moral jednog licemernog društva ... Satirična Lenonova poema ima svoje duboke psihološke korene u njegovom haotičnom  detinjstvu( odrastao je kao dete razvedenih roditelja), razrešavajući dečačku dilemu oko toga da li je on sam lud ili genije ... Lenon na kraju svega zaključuje( nakon dve decenije gorkog iskustva na sopstvenoj koži) da je njegova ludost njemu barem realnija od represivnih normi nemoralnog sveta!!!

Nema komentara :

Objavi komentar